Webshop

Home / Kennisbank / Nieuwe kerndoelen

Duurzaamheid in de nieuwe kerndoelen

De nieuwe kerndoelen komen eraan, en duurzaamheid krijgt er een duidelijke plek in. Maar wat staat er nu precies? En hoe maak je het concreet in je les? Ik zet het voor je op een rij.

Wat zijn de nieuwe kerndoelen?

Kerndoelen beschrijven wat alle leerlingen in Nederland minimaal moeten leren. SLO heeft ze helemaal herzien, voor het primair onderwijs én voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Naar verwachting gaan de nieuwe kerndoelen op 1 augustus 2027 in de wet. Je kunt er nu dus al mee aan de slag.

Waar zit duurzaamheid in?

Duurzaamheid is geen los vak geworden. Het komt terug bij mens en maatschappij en bij burgerschap. Dit zijn de kerndoelen waar het het duidelijkst in staat.

In de onderbouw van het vo

  • 25B, mens en ruimte: de leerling analyseert hoe menselijk handelen en de leefomgeving elkaar beïnvloeden en evalueert hoe mensen omgaan met de gevolgen. Onder meer: de gevolgen die water- en grondstofwinning en productie van (consumptie)goederen hebben voor klimaat en leefomgeving.
  • 27B, mens en welvaart: de leerling toont begrip van economische keuzes en beschrijft hun mogelijke gevolgen. Onder meer: gevolgen van consumptie en productie voor de samenleving en de leefomgeving, hier en nu, op andere plaatsen en in de toekomst.
  • 20B, burgerschap: de leerling verkent en reflecteert op mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving. Onder meer: actuele, maatschappelijke en duurzaamheidsvraagstukken verkennen.

In het primair onderwijs

  • 28A, mens en maatschappij: de leerling verkent economische keuzes van mensen en mogelijke gevolgen, zoals de gevolgen van consumptie voor jezelf, voor anderen en voor de leefomgeving.
  • 26B, mens en maatschappij: de leerling beschrijft hoe menselijk handelen en de leefomgeving elkaar beïnvloeden, bijvoorbeeld hoe het gebruik van natuurlijke grondstoffen leidt tot veranderingen in de natuur.
  • 21B, burgerschap: de leerling verkent mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving, ook bij duurzaamheidsvraagstukken.

Wat valt op?

Het gaat steeds over keuzes en gevolgen. Niet alleen weten wát klimaatverandering is, maar snappen wat jouw keuze (een T-shirt, een telefoon, een zak chips) ergens anders teweegbrengt. En daarna de vraag: wat kan ik zelf doen?

Dat vraagt iets anders dan een werkblad invullen. Leerlingen moeten het voelen. En eerlijk is eerlijk: dat lukt je niet met alleen een PowerPoint.

Hoe maak je het concreet in je les?

  • Begin bij je leerlingen zelf. Wat dragen ze, wat eten ze, wat zit er in hun telefoon? Een keuze van henzelf is veel dichterbij dan een grafiek over CO₂.
  • Laat ze de gevolgen ervaren. In een spel nemen leerlingen zelf beslissingen en zien ze wat die opleveren (of kosten). Daar komt het gesprek vanzelf op gang.
  • Sluit af met iets doen. Laat leerlingen een duurzaam alternatief bedenken of een challenge een week volhouden. Zo raak je meteen het burgerschapsdoel.

Zo sluit mijn lesmateriaal aan

Ik maak spellen en lessen die precies op die keuzes inzoomen. Een overzicht:

  • Impact Imperium (vo en mbo): de achterkant van elke kaart laat zien hoeveel water, stroom en grondstoffen een product kost. Teams kiezen wat ze produceren en zien pas aan het eind wat dat de aarde heeft gekost. Past bij 25B, 27B en 20B. Bekijk de uitleg per kerndoel.
  • Het Wisselspel (po): leerlingen koppelen een gewone keuze aan een duurzame wissel en leggen uit waarom die beter is. Past bij 28A, 26B en 21B.
  • Gratis vervolgmateriaal, zoals het project Duurzame Alternatieven en Duurzame Challenges, vind je bij het lesmateriaal.

Moet je teamleider of sectie akkoord geven? Op de pagina voor de teamleider staat alles op een rij, met een A4 om te downloaden.

Hoe pak jij het aan?

Ben je op jouw school al bezig met de nieuwe kerndoelen? Of zoek je nog een goede start? Ik hoor graag hoe jij het aanpakt. Mail me via info@duurzaamheidindeklas.nl.

Bronnen: SLO, Kerndoelen voortgezet onderwijs en Kerndoelen primair onderwijs (juli 2026).