Bestellen

Home / Lesmateriaal / Wisselspel

Kaartspelpo, groep 1 t/m 810 spellen in 1

Wisselspel

duurzame alternatieven

Wissel een gewone keuze voor een duurzame keuze. Met 54 kaarten spelen leerlingen memory, kwartet, pesten en nog zeven andere spellen. Bij elk paar ontdekken ze waarom de wissel beter is voor de aarde.

In het kort

10–20 min

per spel, 10 spellen in één doos

  • Voorbereiding2 minuten
  • Spelers2 tot 6 per spel, of de hele klas
  • LeeftijdGroep 1 t/m 8, basisonderwijs
  • BenodigdKlassenset, digibord voor de spelregels

Ons spel voor het po

Twee kaarten van het Wisselspel: Nieuwe kleding shoppen en de wissel Tweedehands kleding
Monsterkaart: het Wegwerpmonster

Het spel in het kort

Wissel het om

Elke kaart toont een keuze uit het leven van kinderen: met de auto naar school, een flesje water kopen, lekker lang douchen. Bij elke gewone kaart hoort een blaadjekaart met de duurzame wissel: lopen of fietsen, je eigen fles vullen, douchen met een douchetimer.

Zes thema’s, 24 paren, het Wegwerpmonster en twee blanco kaarten om zelf een wissel te tekenen. Met dezelfde kaarten speel je tien verschillende spellen, van groep 1 tot en met groep 8. Impact Imperium is er voor vo en mbo; het Wisselspel is onze optie voor het basisonderwijs.

KledingVoedingReizenTechnologieIn huisSpullen

Elke gewone keuze heeft een wissel

Kaart: Kapotte broek weggooien
Kaart: Broek repareren
Kaart: Plastic tasje
Kaart: Eigen tas mee

Spelregels

Tien spellen in één doos

1gr 1–4

Wat is er gewisseld?

Eén kaart wordt stiekem gewisseld voor zijn blaadjekaart. Wie ziet het?

2gr 2–8

Wisselmemory

Memory met paren: een gewone kaart en zijn blaadjekaart.

3gr 3–8

Zoek je wisselmaatje

Iedereen één kaart: zoek in de klas de andere helft van je paar.

4gr 3–6

Bladslag

Twee kaarten van dezelfde kleur op elkaar? Sla erop!

5gr 4–8

Wie heeft mijn wissel?

Vraag een medespeler om de kaart met dezelfde code als jouw kaart.

6gr 4–8

Pas op voor het Wegwerpmonster

Trek kaarten bij elkaar, maak paren en houd het monster niet over.

7gr 5–8

Wisselpesten

Leg op kleur of cijfer. Blaadje op zijn eigen kaart? Wissel!

8gr 5–8

Duurzaam kwartet

Verzamel de vier blaadjekaarten van één thema.

9gr 5–8

Raad mijn wissel

Beeld een kaart uit of omschrijf hem. Goede wissel erbij? Extra punt.

10gr 6–8

Wisselverhaal

Vertel samen één verhaal. Gewone kaart? Iedereen roept: Wissel!

Zeg het hardop!

Bij elk paar zeggen leerlingen de wissel: “Ik wissel … voor …, want …”. Zo leren ze niet alleen paren maken, maar ook uitleggen waarom de wissel beter is.

Vragen voor de nabespreking

  • Welke wissel kun jij morgen al doen?
  • Welke wissel is moeilijk? Waarom?
  • Wie kan je helpen: je ouders, de school of de winkel?
  • Kan het nog beter dan het blaadje?

Scan, lees en speel

Alle spelregels

Klik op een spel voor de spelregels, met een makkelijkere en een moeilijkere variant.

groep 1–4 · 10 min

  1. Leg 6 gewone kaarten open in de kring. Benoem samen wat erop staat.
  2. Iedereen kijkt goed en doet dan de ogen dicht.
  3. Vervang één kaart door zijn blaadjekaart.
  4. Ogen open: wat is er gewisseld? En waarom is dat beter voor de aarde?
  5. Wie het goed had, mag de volgende keer wisselen.

Makkelijker: 4 kaarten. Moeilijker: 8 kaarten, of wissel er twee.

groep 2–8 · 15 min

  1. Leg de kaarten dicht in rijen op tafel.
  2. Draai om de beurt twee kaarten om.
  3. Een paar (zelfde code)? Zeg: “Ik wissel … voor …”. Je houdt het paar en mag nog een keer.
  4. Geen paar? Draai ze terug. De volgende is aan de beurt.
  5. Liggen alle paren? Wie de meeste heeft, wint.

Makkelijker: kaarten open, paren samen zoeken. Moeilijker: zeg ook waarom: “…, want …”.

groep 3–8 · 10 min

  1. Iedere leerling krijgt één kaart. Oneven aantal? Eén leerling krijgt het monster en is controleur.
  2. Loop rond en zoek de kaart met dezelfde code.
  3. Gevonden? Maak samen een zin: “Wij wisselen … voor …, want …”
  4. Elk duo vertelt zijn zin aan de groep.

Makkelijker: zoek eerst iedereen met jouw kleur. Moeilijker: kaart niet laten zien, alleen vertellen.

groep 3–6 · 10 min

  1. Verdeel alle kaarten. Iedereen houdt een dichte stapel.
  2. Leg om de beurt je bovenste kaart open op de middenstapel.
  3. Zelfde kleur als de kaart eronder? Sla erop en roep “Wissel!”
  4. De snelste krijgt de middenstapel. Fout geslagen? Leg één kaart onder de stapel.
  5. Na 10 minuten wint wie de meeste kaarten heeft.

Makkelijker: 3 thema’s. Moeilijker: sla bij hetzelfde cijfer, bijvoorbeeld K2 op T2.

groep 4–8 · 15 min

  1. Iedereen krijgt 5 kaarten (met 2 spelers: 7). De rest is de dichte stapel: de kringloop.
  2. Jouw wissel is de kaart met dezelfde code. Heb je al een paar, zoals K1 + K1? Leg het open neer.
  3. Kies een kaart uit je hand en vraag één speler: “Lisa, ik heb K1 Leren schoenen. Heb jij mijn wissel?”
  4. Ja? Je krijgt de kaart. Leg het paar neer en vraag opnieuw. Nee? Lisa zegt “Kringloop!” en jij pakt een kaart. Nu is Lisa aan de beurt.
  5. Liggen alle paren? Wie de meeste paren heeft, wint.

Makkelijker: 3 thema’s. Moeilijker: bij elk paar: “Ik wissel … voor …, want …”.

groep 4–8 · 15 min

  1. Pak evenveel thema’s als spelers, plus het monster. Schud en verdeel alle kaarten.
  2. Leg je paren (zelfde code) open neer en zeg: “Ik wissel … voor …!”
  3. Trek zonder kijken één kaart uit de hand van je linkerbuur. Een paar? Leg het neer. Dan is je linkerbuur aan de beurt.
  4. Trek je het monster? Laat niets merken en schud je kaarten. Kaarten op? Dan ben je veilig.
  5. Alleen het monster is nog over? Wie hem heeft, roept “Oei!” en verslaat hem met 2 wissels die hij deze week zelf doet. De meeste paren wint.

Makkelijker: eerst een oefenronde met open kaarten. Moeilijker: bij elk paar vertel je waarom.

groep 5–8 · 20 min

  1. Iedereen krijgt 6 kaarten. Draai de bovenste kaart van de stapel om.
  2. Leg op dezelfde kleur of hetzelfde cijfer (K2 op V2). Kan het niet? Pak een kaart.
  3. Blaadjekaart op zijn eigen gewone kaart? Roep “Wissel!” en leg nog een kaart.
  4. Het monster mag altijd. De volgende pakt 2 kaarten en slaat zijn beurt over.
  5. Nog één kaart? Roep “Laatste kaart!” Wie het eerst geen kaarten heeft, wint.

Makkelijker: alleen op kleur leggen. Moeilijker: bij “Wissel!” zeg je ook waarom.

groep 5–8 · 20 min

  1. Verdeel alle 24 blaadjekaarten.
  2. Vraag een kaart uit een thema dat je al hebt: “Mag ik van jou uit Kleding: Tweedehands kleding?”
  3. Gekregen? Vraag nog een keer. Niet? Dan is die speler aan de beurt.
  4. Vier kaarten van één thema is een kwartet. Leg het neer en noem de vier wissels.
  5. Wie de meeste kwartetten heeft, wint.

Makkelijker: vragen met de code (“Kleding 3”). Moeilijker: alle 48 kaarten; een blaadjekwartet telt 2 punten.

groep 5–8 · 15–20 min

  1. Een leerling van team 1 pakt een kaart en kijkt er stiekem naar.
  2. Uitbeelden zonder praten, of omschrijven zonder de woorden op de kaart.
  3. Raadt het eigen team het binnen 1 minuut? Dan krijgt het 1 punt.
  4. Noemt het team ook een goede wissel? 1 punt extra. Een eigen goede wissel telt ook.
  5. Na 8 rondes per team wint het team met de meeste punten.

Makkelijker: jij kiest de kaart en fluistert hem in. Moeilijker: teken de kaart op het bord.

groep 6–8 · 15 min

  1. Iedereen krijgt 3 kaarten en legt ze open neer.
  2. Vertel om de beurt een stukje van één verhaal, met één van je kaarten erin.
  3. Een gewone kaart? Iedereen roept “Wissel!” Wie de blaadjekaart heeft, legt hem neer en vertelt verder. Niemand? Bedenk zelf een wissel.
  4. Het verhaal is af als alle kaarten gebruikt zijn. Bedenk samen een titel.

Samenspel: er is geen winnaar. Moeilijker: schrijf het verhaal op of maak er een strip van.

Wat leren ze?

Leerdoelen

  1. Leerlingen herkennen gewone en duurzame keuzes in hun eigen leven.
  2. Leerlingen leggen in eigen woorden uit waarom een wissel beter is voor de aarde.
  3. Leerlingen ordenen keuzes in zes thema’s: kleding, voeding, reizen, technologie, in huis en spullen.
  4. Leerlingen bedenken zelf een duurzame wissel.

Duurzame ontwikkelingsdoelen

4 SDG’s

SDG 12: Verantwoorde consumptie en productieSDG 13: KlimaatactieSDG 14: Leven in het waterSDG 15: Leven op het land

Verantwoorde consumptie, klimaatactie, leven in het water en leven op het land.

Na het spel

Zelf aan de slag

Alles staat uitgewerkt in de docentenbrief. Kies wat past bij je groep en de tijd die je hebt.

15 min

Bedenk je eigen wissel

Leerlingen tekenen een eigen paar op de blanco kaarten en spelen er Wisselmemory mee.

Thuis

Wisselspeurtocht

Leerlingen zoeken thuis drie gewone keuzes en bedenken er een wissel bij.

1 week

De wisselmuur

De klas kiest één wissel en doet die een week lang samen. Hang hem op de muur.

Vo en mbo

Daarna: Impact Imperium

Leerlingen in het vo ontdekken met Impact Imperium wat producten de aarde kosten.

Spelregels en materialen

Alles bij elkaar

Op het digibord

Digibord

Zet per spel de dia met de spelregels op het bord. Zo ziet de hele groep in één keer hoe het spel werkt. Op de infokaart in de doos staat een QR-code naar deze pagina.

 DocentenbriefPdf · alle spelregels, tips en de kaartenlijst met antwoordenDownload
 Spelregels voor het digibordPdf · per spel één dia om op het bord te zettenDownload
Kaarten van het Wisselspel: de titelkaart, de spellenkaart en twee blaadjekaarten

10 spellen voor de prijs van 1

Bestellen

De klassenset

8 spellen, elk in een kunststof doosje met 54 kaarten. Genoeg voor de hele klas: speel in groepjes of klassikaal. Het aanbod van Duurzaamheid in de klas voor het po, met 10 spellen voor de prijs van 1.

  • 1×Klassenset8 spellen€ 125

Met je eigen logo? Dat kan. Upload je logo in de winkelwagen, dan drukken we het op de kaarten. We drukken op bestelling (on-demand).

Niet te betalen met de CJP Cultuurkaart. De Cultuurkaart is er alleen voor het vo en mbo, en het Wisselspel is gemaakt voor het po. Je betaalt op factuur.

Prijs excl. btw en verzendkosten. Non-profit: de prijs dekt de druk, met een kleine marge voor administratiekosten.

Past hier goed bij

45–90 min

Spelvo en mbo

Het grote spel voor vo en mbo: wat kosten producten de aarde echt?

Bekijk

4 × 45 min

Project

Leerlingen ontwerpen zelf een duurzaam alternatief voor een product.

BekijkGratis

30–45 min

Lesactiviteit

Challenges op basis van de 5 R’s van Zero Waste.

BekijkGratis